Ekspertiz raporu, ilk bakışta sayfalarca tablo, sayı ve teknik terim içerir. Aslında çok basit bir mantığı vardır: araç kimliği önce, bulgu özeti sonra, ardından modül modül detaylar. Bu rehber, bir raporu sırayla nasıl okuyacağınızı anlatır.
1. Araç kimliği — eşleşme önemli
Raporun ilk sayfası aracın plakası, marka-modeli, model yılı, kilometresi ve VIN (şasi) numarasını içerir. Burada dikkat edilecek nokta: VIN'in dört ayrı yerden okunup karşılaştırılmasıdır — ruhsat, gösterge altı, sürücü kapısı etiketi ve OBD üzerinden elektronik ünitede yazan numara.
Bu dördünden herhangi biri tutmuyorsa raporda "VIN tutarsızlığı" bulgusu yer alır. Bu, alımdan önce mutlaka çözülmesi gereken bir durumdur.
2. Bulgu özeti — tek sayfada genel resim
Kapak sayfasında veya ikinci sayfada tüm raporun özeti yer alır. Burada bulgular dört seviyeye ayrılmıştır:
- Kritik (tehlikeli durum) — aracın güvenle yola çıkmaması gereken bir durum
- Büyük bulgu — onarım gerektiren ama yola engel olmayan bir durum
- Küçük bulgu — pazarlık konusu olabilecek aşınma veya ayar
- Bilgi — sadece kayıt amaçlı; karar gerektirmez
Tek bir kritik bulgu varsa raporun gerisini okumadan önce satıcıyla konuşulmalıdır. Birkaç küçük bulgu zaten her ikinci el araçta beklenebilecek bir durumdur.
3. Modül modül detay — on bölümün hızlı turu
Detay sayfaları her testi ayrı bir modül başlığı altında verir. En önemlileri sırayla:
| Modül | Ne ölçer | Dikkat edilecek |
|---|---|---|
| Kaporta & Boya | Panel hizası, mikron ölçümü | 200 μm üzeri panel = sonradan boya |
| Şasi / Yapı | Yapısal bütünlük, panel hizası | Fabrika toleransı dışı = kritik |
| Mekanik / Motor | Yağ seviyesi, sızıntı, kayışlar | Seviye 3 sızıntı = büyük bulgu |
| OBD / Elektronik | VIN eşleşmesi, DTC kodları, MIL | Aktif kod + sönmeyen lamba = sorun |
| Fren | Etkinlik %, dengesizlik %, balata mm | %30 üzeri dingil dengesizliği = büyük |
| Süspansiyon | Amortisör %, rotil/rot başı | Tek tarafta düşük % = değişim |
| Yan Kayma | m/km cinsinden ön düzen | Yüksek değer = lastik bir mevsimde biter |
| Lastik | Diş derinliği, DOT yaşı, sidewall | Sidewall şişlik = kritik |
| Alt Karoseri | Pas, kaynak izi, egzoz, kat. konv. | Yapısal pas = onarım kararı |
| Yol Testi | Çekme, ses, fren tepkisi, gösterge | Sürüş sırasında uyarı lambası = yeniden test |
4. Kanıt galerisi — fotoğraf ile karşılaştırma
Rapor sonunda her modülün fotoğraflarını içeren bir kanıt galerisi vardır. Bir bulgu için "balata aşınmış" yazıyorsa, galeride balatanın mikrometreyle ölçüldüğü an karelenmiş olarak yer alır. Sayı ve fotoğraf birlikte değerlendirilmelidir.
5. İmza ve doğrulama — sonradan değişmez
Raporun en son sayfasında bir QR kodu ve rapor numarası bulunur. QR'ı taradığınızda aynı raporu OtoTasdik üzerinden açarsınız; içerikte tek karakter farkı varsa imza geçersiz olur. Bu, raporun teslim sonrası değiştirilmesinin matematiksel olarak imkânsız olduğunu gösterir.
Hangi bulgu "dur" demeli?
Aşağıdakilerden herhangi biri varsa pazarlık değil, anlamlı bir karar gerekir:
- VIN tutarsızlığı
- Kilometre tutarsızlığı (OBD ile gösterge farkı)
- Yapısal bütünlük: fabrika toleransı dışı sapma
- Seviye 3 fren veya yakıt sistemi sızıntısı
- Lastik sidewall şişliği > 9 mm
- Sürekli yanan SRS lambası
- Açık servis kampanyası, yapılmamış