Bir aracı yıllarca riskli kılan bazı hasarlar dış görünüşte iz bırakmaz. Sel hasarı bunların başında gelir. Su çekildikten sonra araç temizlenir, halılar değişir, kokusu giderilir; ama elektronik ve mekanik hasar zaman içinde geri döner. Bu rehber, ekspertizde bakılan noktaları ve kendi başınıza bakabileceğiniz işaretleri anlatır.
Suyun aracın hangi sistemlerine zarar verdiği
- Elektronik kontrol birimleri.Çoğu modern araçta ECU'lar koltuk altına veya gösterge panelinin alt rafına monte edilir. Su seviyesi bu yüksekliğe geldiyse hasar kalıcıdır; arızalar aylar sonra çıkmaya başlar.
- Hava yastığı sistemi. Çarpışma sensörleri ve tetikleme birimleri kabin altında bulunur. Suya maruz kalan modüller ya hava yastığını gerektiğinde tetiklemez ya da gerekmediği zaman tetikler. İkisi de tehlikelidir.
- Emniyet kemeri pretensiyonerleri. Kemerin alt ucundaki gergi mekanizması; suya maruz kaldığında çalışma güvenilirliğini kaybeder.
- Koltuk altı motorları ve hafıza modülleri. Elektrikli koltuklar suya en hassas parçalardır.
- Kabin içi sigortalar ve kablo demetleri. Bakır tellerde mikro korozyon, izolasyonun altında ilerler. Yıllar sonra rastgele elektrik arızalarına yol açar.
Görsel ipuçları — kendiniz bakacaksanız
- Halı altına bakın. Halıyı sürücü ve yolcu tarafından kaldırın. Altındaki ses yalıtım keçesi nemli, küflü veya alışılmadık derecede yeniyse şüphelenin.
- Koltuk raylarını inceleyin. Koltukları öne ve arkaya kaydırın. Rayların üst yüzeyinde paslanma, alt kısmında çamur izi varsa kabin içine su girmiş demektir.
- Emniyet kemerlerini sonuna kadar çekin. Kayışın en alt kısmı genelde makaranın içindedir; çekildiğinde nem, küf veya çamur izi olabilir.
- Tavan döşemesinin alt kenarına bakın.Su seviyesi yüksekse tavan iç kaplamasının alt 5-10 cm'sinde renk farkı görülür.
- Bagajı kontrol edin. Stepne kuyusunun altı, tüm aracın en alçak noktalarından biridir. Buradaki pas veya tortu kuvvetli kanıttır.
- Koku. Üretici klima sistemi kokusu hariç bir küf, küflü kâğıt veya kuvvetli parfüm kokusu varsa şüphelenin — parfüm sıklıkla bir kötü kokuyu örtmek için kullanılır.
Ekspertizin teknik kontrolleri
OtoTasdik teknisyeni yukarıdaki görsel kontrollere ek olarak aşağıdaki teknik adımları uygular:
- OBD üzerinden tüm modüllere bağlanır; iletişim kuramayan veya rastgele DTC üreten modülleri raporlar.
- Kaldırıcı altında alt karoseri sacında çift renk pas, asitleme izi veya alışılmadık temiz bölgeler arar.
- Motor bölmesinde su seviye çizgisini gösterebilecek tortu izi arar; motor bloğunun yan yüzünde belirgin bir yatay tortu çizgisi belirleyici işarettir.
- Klima sistemi havasını koklar; iç filtrenin gözle kontrolünü yapar.
Bölgesel risk: ekspertiz ne zaman daha hassas olmalı?
Türkiye'de belirli bölgeler tarihsel olarak sel olaylarına sıklıkla maruz kalmıştır. Bir araç, son birkaç ay içinde sel haberi çıkmış bir bölgeden geliyorsa ekspertiz raporu sel kontrolünü detaylı yapacaktır. Plaka kodu kendi başına bir gösterge değildir; ama çapraz kontrol için bir ipucudur.
Şüphe varsa ne yapmalı?
Bulgu "sel hasarı şüphesi" olarak işaretlendiyse araç elektronik bir uzun süre testine gönderilmelidir. Birkaç gün kullanım, suyun yarattığı korozyonun ortaya çıkmasını hızlandırır. Mümkünse aracı bir hafta deneme süresinde bir başka servise kontrole götürmek de iyi bir uygulamadır.