Bir lastiğin sırtındaki kanal derinliği onun yola tutunma kapasitesinin temelidir. Kanallar suyu lastiğin altından dışarı atar; ne kadar sığ olurlarsa o kadar az su atılır, kayma riski artar. Bu yüzden diş derinliği ölçümü ekspertizin en sık tıklanan sayılarından biridir.
Yasal sınırlar — yaz ve kış
Türkiye'de tüm lastik türleri için tek ortak yasal asgari diş derinliği 1,6 mm'dir. Kış lastiği zorunluluğu döneminde bir lastiğin "kış lastiği" kabul edilebilmesi için ek olarak 4 mm üzeridiş derinliği gerekir; bu eşik kış lastiğinin tanımı için kullanılır, yaz aylarında uygulanmaz.
| Lastik tipi | Türkiye yasal asgarisi | İşlevsellik için | Önerilen değişim |
|---|---|---|---|
| Yaz lastiği | 1,6 mm | — | 3 mm altı |
| Kış lastiği (sezonda) | 1,6 mm | 4 mm üzeri (kış lastiği kabulü için) | 5 mm altı |
| Dört mevsim lastiği | 1,6 mm | Sezonda 4 mm üzeri | 4 mm altı |
Önerilen değişim sınırları yasal sınırın üzerindedir. Bunun sebebi: lastik 1,6 mm'ye geldiğinde teknik olarak hâlâ yasal olsa da ıslak frenleme mesafesi yeni bir lastiğe göre %30-40 uzar. 3 mm civarında değiştirmek güvenli bir alışkanlıktır.
Doğru ölçüm nasıl yapılır?
Bir lastiğin diş derinliği tek bir noktada ölçüldüğünde yanıltıcı olabilir. Doğru ölçüm prosedürü:
- Lastik sırtındaki en az iki bitişik ana kanalı seçin.
- Her kanalda üç farklı noktadan (sırtın iki kenarı + ortası) ölçüm alın.
- Aşınma göstergesi (TWI) çıkıntısı üzerinden ölçüm yapmayın — orası referanstır, sırt değil.
- Bulduğunuz altı değerin en düşüğü raporun ölçüm değeri olur.
Tek taraflı aşınma örüntüleri
Sırtın bir tarafının diğerinden hızlı yenmesi başka bir bulgunun habercisidir:
- İç kenar aşınması. Genelde negatif kamber (tekerleğin içe yatıklığı) veya rotil aşınması.
- Dış kenar aşınması. Pozitif kamber veya yetersiz hava basıncı; köşeli sürüş alışkanlığı da etkiler.
- Orta tüketim. Yüksek hava basıncı; orta sırt yola fazla bastığı için ortadan yer.
- Pul pul / merdiven aşınma. Amortisör bitmiştir; tekerlek yola düzgün basmıyor.
Ekspertiz raporu sadece sayıyı vermez — örüntüyü teknisyen notu olarak da işler. "Sol ön iç kenarda hızlı aşınma" gibi bir not görüyorsanız, sebebini araştırmadan yeni lastik almak sorunu çözmez.
Diş derinliği ile lastik yaşı birlikte değerlendirilir
7 mm derinliği olan ama 9 yaşında bir lastik, 4 mm derinliği olan 2 yaşındaki bir lastikten daha riskli olabilir. Kauçuk zamanla kuruşur ve mikro çatlaklar geliştirir; tutuş düşer, yüksek hızda ısınma artar.
Lastik üretim tarihinin (DOT kodu) nasıl okunduğunu rehber sayfasında anlatıyoruz; rapor diş derinliği ile yaşı yan yana gösterir.
OtoTasdik raporunda diş derinliği
Rapor dört tekerleğin her biri için ayrı ayrı ölçüm verir. Aşağıdaki gibi bir tablo görürsünüz:
| Tekerlek | En düşük (mm) | Yaş | Durum |
|---|---|---|---|
| Sol ön (FL) | 4,8 | 3 yıl | Geçti |
| Sağ ön (FR) | 3,1 | 3 yıl | Geçti — yakın takip |
| Sol arka (RL) | 5,2 | 3 yıl | Geçti |
| Sağ arka (RR) | 5,1 | 3 yıl | Geçti |
Yukarıdaki örnekte ön sağ ile ön sol arasında 1,7 mm fark var. Bu, tek başına büyük bulgu sayılmaz ama kontrol edilmeyi hak eder; ön düzen ölçümü ile birlikte değerlendirilir.