Türkiye'de motorlu bir aracın yasal sahipliği yalnızca noter onaylı satış sözleşmesi ile el değiştirir. Bu işlem rutin görünür — gerçekte bir saat süren bir prosedür — ama hazırlıksız gidildiğinde sonradan çözmesi zor sorunlar çıkar. Bu rehber, noter öncesi kontrol listesini, gereken belgeleri ve dikkat edilecek satırları anlatır.
Notere gidene kadar tamamlanması gerekenler
Noter sırası gelmeden önce şu altı adımın bitmiş olması gerekir. Eksik olanlar varsa noter işlemi ya iptal olur ya da sorunlu ilerler.
- Ekspertiz raporu alınmış. Aracın fiziksel durumu, hasar izleri, fren / motor / elektronik testleri tamamlanmış. Rapor PDF olarak elinizde.
- TRAMER sorgusu yapılmış. Sigortayla onarılmış geçmiş hasarlar, pert kaydı durumu görülmüş.
- Araç borçları sıfırlanmış. MTV, OGS/HGS, gecikme zammı sıfır görünüyor (e-Devlet).
- Trafik cezaları sıfırlanmış. Plakaya yazılı ödenmemiş ceza yok.
- Tarafların kimlik durumu hazır. Alıcı ve satıcı kendi kimlik belgelerini ve ehliyetlerini hazırlamış.
- Ödeme şekli netleşmiş. EFT, çek veya nakit olduğu yazılı olarak konuşulmuş; bankada blokaj çek seçeneği tercih edilebilir.
Notere götürülecek belgeler
| Belge | Kim getirir |
|---|---|
| Araç ruhsatı | Satıcı |
| Trafik tescil belgesi | Satıcı |
| Trafik sigorta poliçesi (alıcı adına) | Alıcı (satıştan önce yaptırır) |
| Kasko poliçesi (varsa, devir için) | Satıcı |
| Kimlik kartı (TC kimlik) | Her iki taraf |
| Ehliyet (gerekirse) | Alıcı |
| Vekâletname (yetki devri varsa) | İşlemi yetki ile yapan |
| Şirket araçlarda imza sirküleri | Tüzel kişi temsilcisi |
Noter sözleşmesinde kontrol edilecek satırlar
Notere giden çoğu kişi sözleşmeyi imzalayıp çıkar; oysa belirli satırlar imzadan önce dikkatle okunmalıdır.
- Aracın bilgileri: plaka, marka-model, model yılı, motor numarası, şasi (VIN) numarası, kilometre. Şasi numarası araç üzerindeki ile birebir aynı olmalı; tek karakter fark sonradan tescili etkiler.
- Kilometre kaydı: sözleşmede yazılı kilometre, ekspertiz raporundaki ile uyumlu olmalı. Beyan farklıysa sonradan dava konusu olur.
- Bedel: rakam ve yazıyla aynı yazılmalı. Bedelin ödendiğine dair beyan varsa, ödeme henüz yapılmadıysa imzalamayın.
- Hasar beyanı:aracın hasar durumuna ilişkin ifade. "Hasarsız" veya "hasarlı pert" gibi ibareler doğrulanabilir olmalı; ekspertiz raporu bu beyanın delili olur.
- Borç ve cezasızlık beyanı: aracın MTV ve ceza borcunun olmadığına dair ibare. Sorgu sonuçları ile uyumlu olmalı.
- Devir tarihi: imzalanma tarihi devir tarihidir; o tarihten itibaren araçla ilgili tüm sorumluluk alıcıya geçer.
Sık yapılan hatalar
- Ekspertiz öncesi ödeme yapmak. Ekspertiz raporu olmadan tam ödeme yapmayın; kapora ile ilerleyin ve rapor sonrası kararı kesinleştirin.
- Sözleşmedeki şasi numarasını kontrol etmemek.Tek karakter farkı tescil bürosunda red sebebidir; aksaklık alıcının yükü olur.
- Sigortanın devrini unutmak. Trafik sigortası plakaya bağlı olabilir; il değişikliğinde plaka değiştiğinde poliçenin de güncellenmesi gerekir.
- Yanlış banka hesabı/IBAN beyan etmek.Ödemenin IBAN'a yapılması istenecekse, IBAN'ın satıcının kendi adına olduğu kontrol edilmelidir.
- Vekâletnamenin kapsamına bakmamak.Vekâlet ile işlem yapılıyorsa "satış yapma yetkisi"nin vekâletnamede açıkça yazılı olması gerekir; sadece "trafik işlemleri" yetkisi yetersizdir.
Trafik sigortası: önce yapılır, sonra notere gidilir
5 Aralık 2024 tarihli Anayasa Mahkemesi kararıyla satış sonrası 15 günlük sigorta koruma süresi kaldırılmıştır. Yürürlükteki kural: "Önce sigorta, sonra ruhsat."Alıcı, aracın trafik sigortasını noter satışından öncekendi adına yaptırmak zorundadır; sigortasız araç noter işlemi yapamaz.
Pratikte sıralama şu şekilde işler: ödeme adımları güvenli olarak tamamlanır, alıcı kendi adına yeni trafik sigortası poliçesi düzenletir, sonra taraflar notere gider. Satıcının mevcut poliçesi ise satıştan sonra prim iadesine konu olur.
Devir sonrası yapılacaklar
- Plaka tescili.Alıcı, noter satışı sonrası 1 ay içinde herhangi bir noterden adına araç tescil belgesi almak zorundadır. Bu süre içinde başvurulmazsa, Türkiye Noterler Birliği aracın alıcı adına re'sen (kendiliğinden) tescil edildiğine dair şerh düşer; tescil işlemi yine yapılır ama bu durum tescil belgesi üzerinde kayıtlı kalır ve sonraki işlemlerde sorun çıkarabilir.
- Kasko devri veya yeni poliçe. Kasko poliçesi isteğe bağlı bir sigortadır; satıcının kaskosu varsa sigorta şirketi ile görüşülerek alıcıya devredilebilir veya alıcı kendi kaskosunu yaptırabilir.
- Satıcının trafik sigortası prim iadesi. Satıştan önce yürürlükte olan satıcı trafik sigortasının kalan dönemine ait prim, belirli şartlar ve hesaplamalar çerçevesinde satıcıya iade edilebilir.
- OGS / HGS güncelleme. Eski sahibin OGS/HGS aboneliği iptal edilmeli; alıcı kendi adına yenisini açmalı.
- Yıllık vergi takvimi. Sıradaki MTV taksidi devirden sonra alıcının sorumluluğundadır. MTV iki taksit halinde ödenir: 1. taksit Ocak ayında, 2. taksit Temmuz ayında.